Hisseli tapuya sahip milyonlarca vatandaşı ilgilendiren “ön alım hakkı” (şufa hakkı) konusunda kritik süre uyarısı yapıldı. Uzmanlar, bir hissedarın payını üçüncü kişiye satması halinde diğer hissedarlara tanınan bu hakkın, noter bildiriminin ulaşmasından sonra başlayan 90 günlük kesin süre içinde kullanılmadığı takdirde tamamen ortadan kalktığını belirtiyor.
Bu süreyi kaçıran hissedarlar, satışa itiraz edemiyor ve bir daha dava açma hakkı da doğmuyor.
Ön alım (şufa) hakkı nedir?
Paylı mülkiyete konu taşınmazlarda, hissedarlardan biri hissesini dışarıdan bir alıcıya sattığında, diğer hissedarlara öncelikli satın alma hakkı tanınıyor. Hukukta “şufa hakkı” olarak bilinen bu hak, satışın noter aracılığıyla hissedarlara bildirilmesiyle birlikte resmen işlemeye başlıyor.
Bu bildirim yapılmadığı sürece süre başlamıyor; ancak bildirim ulaştığı anda süreç işletilmek zorunda.
Kritik süre: 90 gün
Noter bildiriminin hissedara tebliğ edilmesiyle birlikte 90 günlük yasal süre başlıyor. Bu süre içinde Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvuru yapılmazsa hissedar, kanunen ön alım hakkını kullanmaktan vazgeçmiş sayılıyor.
Uzmanların altını çizdiği en önemli nokta şu:
“90 günlük süre kesin olup, ne durdurulabilir ne de uzatılabilir.”
Süre dolduktan sonra yapılan hiçbir başvurunun hukuki geçerliliği bulunmuyor.
Süreç nasıl işler? Kimler dava açabilir?
Ön alım hakkını kullanmak isteyen hissedar, noter tebligatının ardından şu adımları izliyor:
-
Taşınmazın bulunduğu Sulh Hukuk Mahkemesi’ne dava açılır.
-
Dilekçede, satış bedelinin ödenmeye hazır olduğu beyan edilir.
-
Mahkeme, gerekli incelemelerin ardından davacı hissedarın ilgili payı üzerine almasına karar verebilir.
Bu işlem, satış bedeli üzerinden yapılır ve alıcının yaptığı ödeme, payı devreden hissedara aktarılır.
Süre dolarsa tüm haklar kaybediliyor
Satışın noter aracılığıyla hissedarlara tebliğ edilmesi halinde tanınan 90 günlük süre içinde hiçbir işlem yapılmaması durumunda:
-
Hissedarın ön alım hakkı tamamen ortadan kalkar,
-
Satış artık kesinleşir,
-
Daha sonra açılacak davalar reddedilir,
-
Satışı geri çevirme veya iptal etme imkânı kalmaz.
Uzmanlar, sık yaşanan hak kayıplarına dikkat çekerek süreç boyunca hukuki destek alınmasının önemli olduğunu vurguluyor.